Không chỉ đáng giá về lịch sử kiến tạo và cảnh quan, Đắk Nông có bề dày quá khứ đời sống văn hóa với những quý giá đời sống văn hóa vật thể và phi vật thể rộng lớn, đa dạng và độc nhất vô nhị. nổi bật là bầu không khí đời sống văn hóa cồng chiêng; sử thi Ot N’drong; hệ thống lễ hội dân gian; dệt thổ cẩm; đàn Tính hát Then… Hiện nay, trong Nhân dân còn giữ gìn, bảo tồn nhiều vốn văn hóa phong tục mang đặc trưng riêng của mỗi bản địa, địa phương miền. Qua đó, đóng góp to lớn vào bảo tàng người bản xứ Đắk Nông nói riêng và Việt Nam nói chung. Trăn trở về công tác bảo tồn, phát huy giá trị nền văn hóa, nghề phong tục của các bản địa thiểu số (DTTS) trước nguy cơ mai một bản sắc, các nghệ thuật DTTS gửi gắm tâm tư, nguyện vọng về các giải pháp, cơ chế chính sách phù hợp để giữ gìn văn hóa truyền thống trong thời kỳ hội nhập và phát triển. Tham khảo : ban tranh son dau gia re Maison Chance nghệ nhân ưu tú H’Nir nghệ sĩ H’Nir (SN 1956) là người truyền lửa đời sống văn hóa tập quán dân tộc Mạ ở xã Quảng Khê (Đắk Glong). Bà am đồng cảm và nhiệt tình giữ nghề dệt thổ cẩm như vái, áo, túi, khăn, khố và biết nhiều bài múa, hát dân ca… của người Mạ. Bà mong muốn các cấp chính quyền tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện tốt hơn nữa và thường xuyên mở nhiều lớp nghề dệt thổ cẩm để nhiều người biết dệt thổ cẩm phong tục. nghệ nhân H’Nir (bên trái) làm theo học viên dân tộc Mông cách dệt thổ cẩm của người Mạ tại làng du lịch tham quan văn hóa thôn 3, xã Đắk Som (Đắk Gong) Tỉnh, các ngành chức năng cần ủng hộ giới thiệu đặc sản dệt thổ cẩm tại các Làng văn hóa kỳ nghỉ cộng đồng nằm trên tuyến vườn hoa địa chất thế giới Đắk Nông để khách du lịch khi đến Đắk Nông đi dạo có thể dễ dàng mua làm kỷ niệm… Đó là cách để khuyến khích thế hệ trẻ học, lưu giữ, phát huy nghề thổ cẩm truyền thống; đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương. Tìm hiểu thêm : bán tranh sơn dầu phong cảnh Maison Chance nghệ sĩ H’Nir chia sẻ về quá trình truyền dạy nghề dệt thổ cẩm với phóng viên Báo Đắk Nông nghệ thuật Nhân dân H’Jang Bà H’Jang (SN 1942) ở làng xã Kiến Đức (Đắk R’lấp) là nghệ sĩ Nhân dân được Nhà nước công nhận và phong tặng danh hiệu năm 2019 vì “Đã có nhiều cống hiến xuất sắc trong bảo tồn và phát huy di tích văn hóa phi vật thể của dân tộc”. Tuổi đã cao nhưng ngày ngày bà vẫn miệt mài bên khung cửi để dệt nên những tấm vải sắc màu sặc sỡ của người bản xứ M’nông. Sau khi dệt thành những tấm vải, bà lại thiết kế, ngồi bên bàn máy khâu may lên các đặc sản váy, áo, túi, khăn… theo ý muốn. nghệ thuật Nhân dân H’Jang (bên trái) chỉ dẫn thế hệ trẻ cách tạo hoa văn, dệt thổ cẩm truyền thống Theo nghệ sĩ Nhân dân H’Jang, chính quyền các cấp cần thường xuyên quần thể tương đồng nền văn hóa, văn nghệ; nhóm tái hiện lại các lễ, hội tập quán. Bên cạnh đó, động viên, khuyến khích các tầng lớp Nhân dân, cán bộ, công nhân, viên chức nên mặc thường xuyên trang phục tập quán bản địa mình mỗi dịp lễ, hội, tết… để thể hiện đa dạng đa sắc 54 bản địa Việt Nam. nghệ nhân ưu tú Nông Văn Hưu nghệ nhân ưu tú Nông Văn Hưu, xã Nam Dong (Cư Jút) hiện đang giữ gìn nhiều hiện vật, tư liệu hát Then đàn Tính của bản địa Tày. Ông trực tiếp sáng tác nhiều điệu Then và nghiên cứu, dịch sang tiếng Việt được hơn 150 bài. Nhiều bài Then hay, ý nghĩa do ông sáng tác như: Khúc tâm tình Đắk Nông, Pắc Pó mùa thu (ca ngợi Bác Hồ), Lời Then dâng Bác, Lời chào xứ Lạng, Đắk Nông kính chào quý khách…; đã được Câu lạc bộ hát Then xã Nam Dong dàn dựng và biểu diễn đã nhận được nhiều giải thưởng cao trong các liên hoan đàn Tính, hát Then của tỉnh, địa phương và toàn quốc. Ông Nông Văn Hưu không chỉ sáng tác lời Then mà còn biết chế tác đàn Tính Theo nghệ nhân Nông Văn Hưu, sống động nhiều nét đặc trưng, quý giá của các loại hình nền văn hóa phi vật thể đang dần mai một. Nguyên nhân sâu xa chính là trong cộng đồng chưa đồng cảm được sự cần thiết phải lưu giữ và phát huy. độc đáo, các cấp cơ sở vẫn chưa thích thú đúng mức việc lưu giữ các quan trọng văn hóa tập quán trong cộng đồng. lịch trình tới, các cấp chính quyền, tổ chức quản lý Nhà nước phải hứng thú, tạo điều kiện cho những nghệ thuật “chưa chính danh” góp mặt các hội thi, liên hoan để bổ sung vào bản thành tích nhằm hoàn thiện hồ sơ phong tặng hoặc có sự đa dạng trong tiêu chí phong tặng đối với các nghệ thuật lớn tuổi. Càng có nhiều nghệ nhân thì công tác bảo tồn, lưu giữ và truyền dạy văn hóa cũng như nghề phong tục càng được thực hiện tốt. nghệ sĩ ưu tú Y Sim Ê ban Với đội ngũ người có đẳng cấp ở Đắk Nông không thể không nhắc tới nghệ thuật ưu tú Y Sim Ê Ban (sinh năm 1959), bản địa Ê đê, buôn Nui, xã Tâm Thắng (Cư Jút). Không những biết đánh cồng chiêng, chỉnh chiêng, ông Y Sim còn sử dụng thuần thục và chế tác nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê như đàn gung, đàn bruốt, đinh năm, đinh tuốt, tù và, trống... Những giai điệu gần gũi, thân thương, gắn với cuộc sống hằng ngày của người dân nơi đây được ông lưu giữ và truyền tải đến mọi người. Cũng chính điều đó làm ông ngày càng gắn bó mật thiết hơn với niềm say mê nhạc cụ của người bản xứ cho dù cuộc sống thường nhật thay đổi, làm giảm đi nhiều những điều kiện để phát huy hết niềm đam mê, yêu thích ấy. nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê ban sử dụng thuần thục nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê Điều mà ông Y Sim Ê Ban vẫn trăn trở là những năm gần đây, bà con ở các buôn làng vì thấy cái lợi trước mắt đã bán chiêng, cổ vật, những vật dụng đáng giá trong nhà. Số chiêng lớn, chiêng nhỏ các buôn chỉ còn sót lại vài cái riêng lẻ nên mỗi khi biểu diễn gặp nhiều khó khăn vì chiêng phải đủ bộ mới đánh được, thiếu 1 chiếc không thành bộ chiêng. Bên cạnh đó, thế hệ trẻ không còn mặn mà trong việc bảo tồn, giữ gìn nền văn hóa phong tục. thời gian tới, ông lý tưởng ngành nền văn hóa, địa phương tiếp tục hứng thú giúp đỡ hơn nữa về vật chất, tinh thần, mở các lớp dạy cồng chiêng, đan lát, chế tác nhạc cụ để các lớp con cháu tiếp tục phát huy, trân giữ giá trị tốt đẹp của bản địa Ê đê. Qua đó, góp phần giữ gìn, làm rộng lớn hơn viện bảo tàng của cộng đồng các người bản xứ trên địa bàn tỉnh Đắk Nông. Trung tâm từ thiện ở SG - Nhà May Mắn Địa chỉ: 19A, Đ. Số 1, Kp 9, P. Bình Hưng Hoà A Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam Hotline : 090 906 2528 Web site du lich thac Dray Sap Nhà May Mắn : maison-chance.org/shop
